دانش آموخته کارشناسی ارشد، حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، میبد، یزد، ایران.
چکیده
حرمت خمر در متون شرعی ناظر به ماهیت «مسکر» و آثار زیانبار آن بر عقل و نظم اجتماعی است، نه وابسته به دین یا تابعیت فاعل. از این رو، چنانچه مناط حکم، حفظ عقل، سلامت فرد و صیانت از نظم عمومی باشد، این ملاک اختصاص به گروه خاصی نخواهد داشت. افزون بر این، مصرف الکل از منظر علوم پزشکی و روانشناسی نیز بهعنوان عاملی آسیبزا برای جسم، روان و روابط اجتماعی شناخته میشود و این آثار، بهطور یکسان متوجه همه انسانهاست. بنابراین، تفاوت در برخورد تقنینی با مسلمان و غیرمسلمان، در صورتی قابل دفاع است که بتوان برای آن مبنایی مستقل و قابل اتکا ارائه کرد؛ در غیر این صورت، با اصل تساوی در برابر قانون و قاعده لاضرر و نیز با اطلاق ادله حرمت، در تعارض خواهد بود. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی ضمن تبیین دقیق مفهوم شرب خمر غیرمسلمانان و بررسی ادله فقهی مربوط به حرمت آن، به تحلیل ملاک حکم و قلمرو شمول آن پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که مستندات فقهیِ حرمت، ناظر به ماهیت مسکر و آثار آن است و اختصاصبردار نیست؛ همچنین دادههای علمی نیز بر زیانبار بودن مصرف الکل، فارغ از شریعت و ملیت، تأکید دارند. بر این اساس، میان رویکرد فقهی و علمی در اصل قبح و منع شرب خمر تعارضی مشاهده نمیشود و ممنوعیت آن از پشتوانهای منسجم برخوردار است. در نتیجه، تفکیک مقرر در ماده ۲۶۶ قانون مجازات اسلامی و تبصره آن، مبنی بر ایجاد تمایز میان مسلمان و غیرمسلمان در این حکم، از منظر مبانی شرعی و یافتههای علمی، مستند کافی نداشته و قابل مناقشه است.
شفیعی سیمکی,علی . (1404). بررسی شرب خمر غیرمسلمانان در حقوق کیفری ایران؛ با تأکید بر ماده 266 قانون مجازات اسلامی. تحقیقات کاربردی فقه و حقوق, 5(2), 147-168.
MLA
شفیعی سیمکی,علی . "بررسی شرب خمر غیرمسلمانان در حقوق کیفری ایران؛ با تأکید بر ماده 266 قانون مجازات اسلامی", تحقیقات کاربردی فقه و حقوق, 5, 2, 1404, 147-168.
HARVARD
شفیعی سیمکی علی. (1404). 'بررسی شرب خمر غیرمسلمانان در حقوق کیفری ایران؛ با تأکید بر ماده 266 قانون مجازات اسلامی', تحقیقات کاربردی فقه و حقوق, 5(2), pp. 147-168.
CHICAGO
علی شفیعی سیمکی, "بررسی شرب خمر غیرمسلمانان در حقوق کیفری ایران؛ با تأکید بر ماده 266 قانون مجازات اسلامی," تحقیقات کاربردی فقه و حقوق, 5 2 (1404): 147-168,
VANCOUVER
شفیعی سیمکی علی. بررسی شرب خمر غیرمسلمانان در حقوق کیفری ایران؛ با تأکید بر ماده 266 قانون مجازات اسلامی. تحقیقات کاربردی فقه و حقوق, 1404; 5(2): 147-168.
