گروه حقوق، حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
چکیده
فساد اداری یکی از مهمترین چالشهای نظامهای حکمرانی است که آثار آن شامل کاهش بهرهوری، اتلاف منابع و بیاعتمادی عمومی میشود. این پژوهش با تمرکز بر نقش نظام استخدامی شایستهمحور، به بررسی این فرض میپردازد که استقرار سازوکارهای جذب و ارتقاء مبتنی بر شایستگی، میتواند به عنوان یکی از راهبردهای کلیدی در کاهش فساد اداری عمل کند. در تبیین موضوع، ابتدا مفاهیم «شایستهسالاری» و «فساد اداری» تعریف و تمایز آنها با رویکردهای سنتی و رابطهمحور مشخص شده است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی بوده و با بررسی قوانین، آییننامهها، گزارشهای رسمی و مطالعات موردی، تلاش شده تا ارتباط میان سازوکارهای شایستهمحور و شاخصهای کاهش فساد روشن شود. اهداف تحقیق شامل: شناسایی شاخصها و ابزارهای عملیاتی شایستهسالاری، ارزیابی تأثیر آن بر پیشگیری از فساد اداری و ارائه چارچوب پیشنهادی برای اصلاح نظام استخدامی است. یافتهها حاکی از آن است که اعمال معیارهای دقیق شایستگی در جذب نیرو، شفافیت و رقابت سالم در فرایند استخدام، نظارت مؤثر بر مراحل ارزیابی، و بهرهگیری از سامانههای الکترونیکی میتواند به کاهش معنادار زمینههای فساد، ارتقای کارآمدی دستگاههای اجرایی و افزایش اعتماد عمومی بینجامد. در نهایت، نتیجهگیری پژوهش بر این نکته تأکید دارد که شایستهسالاری نه تنها یک رویکرد استخدامی، بلکه ابزاری مؤثر برای ارتقای سلامت اداری و بهبود حکمرانی است.
