عضو هیئت علمی دانشکده رفاه، گروه فقه و حقوق، ایران، تهران.
چکیده
چکیده آیاتی در قرآن کریم حاکی از حکمی از احکام شرایع پیشین هستند. در بعضی از این آیات صرفاً به حکایت حکم بسنده شده و قرینهای بر اعتبار یا عدم اعتبار آن حکم در شریعت اسلامی نیامدهاست. در این موارد اعتبار یا عدم اعتبار احکام نقل شده در قرآن برای مسلمین مورد اختلاف نظر بین علما و مفسرین مذاهب اسلامی واقع شدهاست. تمرکز این پژوهش بر آیه کریمه 45 سوره مائده درباره حکایت قصاص نفس در برابر نفس از شریعت موسوی است. حنفیها قائل به اعتبار چنین احکامی برای مسلمین بهطور مطلق هستند و شافعیها قائل به عدم اعتبار. دیدگاه غالب علما و مفسرین شیعه نیز اعتبار احکام نقل شده در قرآن درباره شرایع سابق برای مسلمین است، اما نه بهطور مطلق، بلکه همراه با تفسیر و تکمیل آن احکام. دیدگاههای مختلف برای نظریه خود استدلالهایی اقامه نمودهاند. این پژوهش ضمن طرح دیدگاهها و بررسی ادله، به روش توصیفی- تحلیلی به این نتیجه دست یافتهاست که در عین ترجیح دیدگاه اعتبار احکام حکایت شده در قرآن از شرایع سابق همراه با امکان تکمیل یا تخصیص و تقیید؛ ادله و مستندات صاحبان این دیدگاه جای تأمل و دقت دارد.