The limits of the criminal responsibility of doctors and the guarantee of its implementation in the Islamic Penal Code and the Iranian criminal system

Document Type : Original Article

Author
Department of Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, Qeshm International Branch, Iran.
Abstract
One of the important issues discussed in today's law is the criminal responsibility of the doctor, which has been assigned provisions in the Islamic Penal Code, in the Islamic Penal Code of 1375, the pure responsibility or no fault of the doctor, following the opinion of a group of Imamiyya jurists, has been accepted. The point of view of law can be criticized, although the aforementioned rule has been modified by accepting the condition of exemption from warranty (condition of non-liability), of course, the acquisition of exemption from warranty has not completely exempted the doctor from responsibility, and with the approval of the new punishment law Islamic law approved in 2012 deviated from the previous rule and accepted the basis of fault in the doctor's responsibility. But it seems that the basis of responsibility in this law is assumed fault, not proven fault; This means that the law assumes the doctor to be responsible, unless his innocence is proven, the acquittal of the guarantee is also provided in Article 495 of the new Penal Code, which has the benefit of shifting the burden of proof, although in necessary cases It is not necessary to obtain acquittal and obtain consent, and the law has left the responsibility of the doctor and the medical team responsible for the treatment to recognize the necessity. From this point of view, the current research with the title "Investigation of the criminal liability of doctors in Iran's criminal justice system and the guarantee of its implementation in the Islamic Penal Code approved in 2012" has investigated the position of the legislator in relation to the criminal liability of the doctor. It has been examined in the framework of existing laws and doctrine.
Keywords

  1. اردبیلی، م ع، 1393، حقوق جزای عمومی، ج 1-2، دوره32، تهران، نشر میزان.
  2. اسماعیل آبادی، ع، 1382، شرط برائت در قرارداد پزشک با بیمار، دانشگاه مفید، پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته حقوق خصوصی، استاد راهنما: مصطفی محقق داماد.
  3. پارسیاپور، محمد بافر و پارسیاپور، علیرضا و اسماعیل آبادی، علیرضا؛ خطای پزشک و تأثیر آن در مسؤولیت پزشکان، فصلنامه ی اخلاق در علوم و فناوری، ویژه نامه ی اخلاق پزشکی، پیوست شماره 1، زمستان 1385، ص 21
  4. تاجمیری، امیرتیمور، حقوق مدنی، چاپ اول، تهران، انتشارات آفرینه، 1375، ص 2.
  5. جعفری لنگرودی، حقوق تعهدات، ج1، چاپ دوم، نتشارات دانشگاه تهران، 1372، ص 288
  6. جعفری لنگرودی، محمد جعفر؛ ترمینولوژی حقوق، چاپ چهاردهم، تهران، کتابخانه گنج دانش، 1383، ص 642
  7. حسینی نژاد، حسینقلی؛ مسئولیت مدنی، چاپ اول، تهران، پخش فرهنگی و دانشگاهی شهید بهشتی، 1370، ص 1
  8. حسینی نژاد، حسینقلی، مسئولیت مدنی، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه شهید بهشتی،1370، ‌ص2.
  9. خردادپناه، محسن؛ مجموعه قوانین پزشکی و خدمات درمانی، چاپ اول، تهران، نشر دوران، ۱۳۷۸، ص 18
  10. خوانساری، جامع المدارک، ج 6، تحقیق علی اکبر غفاری، الطبعة الثانیه، طهران، الناشر مکتبة الصدوق، 1405 هـ.ق، ص 189
  11. سعیدی تهرانی، سعیده و دیگران؛ تعهدات حرفه‌ای پزشک و ملاحظات اخلاقی در جراحی ترمیمی پرده‌ی بکارت، مجله ایرانی اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره ی هشتم، شماره ی ٣، شهریور 1394، ص 1
  12. سنهوری، عبدالرزاق؛ الوسیط فی شرح القانون المدنی، مصادر الالتزام، 1952، ص 655
  13. سنهوری، عبدالرزاق؛ الوسیط فی شرح القانون المدنی الجدید، ج 1، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ص 399
  14. سیاح، احمد؛ فرهنگ بزرگ جامع نوین عربی فارسی مصور، جلد اول، چاپ پانزده، تهران، نشر اسلام، 1373، ص 666
  15. سیریل، ا،2536 شاهنشاهی، تاریخ پزشکی ایران و سرزمین های خلافت شرقی، ترجمه: با هر فرقانی، تهران، امیرکبیر،
  16. شجاع پوریان، سیاوش؛ مسؤولیت قراردادی پزشک در برابر بیمار، چاپ اول، تهران، انتشارات فردوسی، 1389، ص 151
  17. شجاعپوریان، سیاوش؛ مسؤولیت مدنی ناشی از خطاهای شغلی پزشک زیر نظر دکتر ناصر کاتوزیان، چاپ اول، تهران، انتشارات فردوسی، 1373، ص 164
  18. صالحی، حمیدرضا؛ مسؤولیت مدنی ناشی از فرایند درمان، چاپ اول، تهران،انتشارات میزان، ۱۳۹۳، ص 152
  19. صفایی، حسین؛ حقوق مدنی(تعهدات و قراردادها)، موسسه عالی حسابداری، تهران، 1351، ص 540-538
  20. صفایی، سید حسین؛ مبنای مسئولیت مدنی پزشک با نگاهی به لایحه جدید قانون مجازات اسلامی، فصلنامۀ علمی-پژوهشی دیدگاههای حقوق قضایی، شماره 58، تابستان 1391، ص 142
  21. طباطبایی، علی؛ ریاض المسائل، المطبع حیدری، قم، موسسه آل بیت، 1404ﻫ .ق، ص 533
  22. عباسی، محمود؛ حقوق پزشکی، ج اول، تهران، انتشارات حقوقی، 1377، ص 81
  23. قیس بن محمد آل شیخ مبارک؛ حقوق و مسؤولیت پزشکی در آیین اسلام، ترجمه محمد عباسی، چاپ اول، تهران، نشر حقوقی، زمستان 1377، ص 66 و ص 69
  24. کاتوزیان، ناصر؛ دوره مقدماتی حقوق مدنی (وقایع حقوقی)، چاپ چهاردهم، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1387، ص 18
  25. کاتوزیان، ناصر؛ ضمان قهری، مسؤولیت مدنی، چاپ سوم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1370، ص 16
  26. کاتوزیان، ناصر؛ مسئولیت مدنی، ضمان قهری، ج 1، چاپ اول، تهران، انتشارات دهخدا، 1374، ش 8 و 9
  27. کاتوزیان،‌ ناصر؛ حقوق مدنی، ضمان قهری، مسئولیت مدنی، ج سوم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1370، ص 201
  28. گلپایگانی، محمدرضا؛ مجمع المسائل، دارالقرآن: المطبعة الامیر، 1414 هـ.ق، ج 3 ص 268
  29. لودراسا، میشل؛ مسئولیت مدنی، ‌ترجمه دکتر محمد اشتری،‌ تهران، نشر حقوقدان، 1375، ص 5
  30. محمدی، ابوالحسن؛ مبانی استنباط حقوق اسلامی (اصول فقه)، چاپ بیست و نهم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1386، ص 242
  31. محمود رضائی، جانعلی، حقوق زیان دیدگان و بیمه شخص ثالث، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، 1372، ص 36.
  32. معین، محمد؛ فرهنگ فارسی، ج 3، تهران، انتشارات امیرکبیر،1362، ص 67
  33. مقدادی، محمدمهدی و دلاوری، محمدحسین؛ مدنی ناشی از افشای اسرار پزشکی در حقوق ایران و کامن لا، فصلنامه حقوق پزشکی، سال هشتم، شماره سی ام، پاییز 1393، ص 100
  34. میک تئوفیل؛ قانون نامه حمورابی، ترجمه کامیار عبدی، تهران، انتشارات سازمان میراث فرهنگی کشور، 1376، ص 61-62
  35. نجابتی، مهدی؛ مسؤولیت پزشک در فقه و حقوق کیفری ایران، چاپ اول، تهران، انتشارات خرسندی، 1389، ص 63
  36. Pellegrino, Edmond, What the philosophy of medicine is. Theor Med, 19, 1996, P 317