دانش آموخته کارشناسی ارشد پیوسته، معارف اسلامی و حقوق، گرایش حقوق خصوصی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران.
چکیده
مناطق آزاد تجاری-صنعتی به بخشی از قلمرو یک کشور گفته میشود که در آن ورود و خروج کالا، بدون پرداخت عوارض گمرکی انجام میگیرد. در ایران نیز مناطق آزاد تجاری در سال 1372ه.ش بنیاد نهاده شدند که بر آن هستیم، محدودیتهای فعالیت شرکتهای تجاری در مناطق یاد شده بطور واضح مشخص گردد تا با ارائه طریق بصورت خاص کیفیت سرمایهگذاری در مناطق مذکور را بررسی نماییم. پژوهش حاضر از نوع بنیادی است و از ابزار کتابخانهای برای جمعآوری اطلاعات آن استفاده خواهد شد. یافتهها و نتایج بهدستآمده از این پژوهش عبارتاند از اینکه: در نظام قانونی حاکم بر فعالیت این مناطق و همچنین در روابط بین سرمایهگذاران خارجی با نهادهای دولتی، حل اختلاف و رفع تعارض قابل اعتمادی - در اختلافات قراردادی و غیر قراردادی- وجود ندارد که سرمایهگذاران خارجی در اکثر مواقع ناگزیرند جهت حل اختلاف به دادگاههای محلی یا شوراهای حل اختلاف و حتی مراجع داوری داخلی مراجعه نمایند که بیم تضییع حق و جانبگیریها یا نفوذ صاحبان منافع میرود. از دیگر تهدیدهایی که متوجه سرمایهگذاری خارجی بوده که موجب عدم اشتیاق سرمایه داران به سرمایه گذاری میگردد، خطر سلب مالکیت و ملی کردن دارایی خارجیان یا اخراج و توقیف اموال آنان است،ولیکن فارغ از معایب فوق، عدول از مراتب انصاف شایسته نیست که از مزایای موجود برای شرکتهای سرمایه گذار ثبتشده در مناطق آزاد، مقررات حمایتی در خصوص واردات و صادرات بضورت کلی و همچنین تضمیناتی جهت خروج سود و نفع حاصل از سرمایه،به خارج از منطقه نام برده نشود.
ابراهیمخانی، حسین، بررسی تطبیقی حقوق کار در مناطق آزاد تجاری، انتشارات آریان، تهران، 1384.
اسکینی، ربیعا، حقوق تجارت، شرکتهای تجاری، تهران: انتشارات سمت، 1389.
اسکینی، ربیعا. (1371) مباحثی از حقوق تجارت بینالمللی، چاپ اول، تهران، انتشارات امیرکبیر،
افتخار جهرمی، گودرز و همکاران، قواعد حاکم بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی در مناطق آزاد تجاری، نشریه مطالعات حقوق تطبیقی، دوره 10، شماره 1، 1398.
بهروز اخلاقی، سخنی درباره آینده سرمایهگذاری در ایران، بررسی اجمالی علل و موانع پیشرفت، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران 47 (1379)،
تفرشی، محمد عیسی. تضمین سرمایهگذاری خارجی در ایران. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، 1386.
تقی زاده خدیجه، «عملکرد مناطق آزاد تجاری- صنعتی کشور در چهار سال اول برنامه چهارم توسعه»، مجله اقتصادی، ماهنامه بررسی مسائل و سیاستهای اقتصادی، دفتر تحقیقات و سیاستهای پولی و بازرگانی، گزارش شمارههای 9 و 1389
جهانگیر، منصور، محشای قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران، نشر دوران، 1377.
حدادی مهدی، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، «شیوههای حقوقی حمایت از سرمایهگذاری خارجی»، 1375-1376.
حسنپور، جعفر، راهبردهای اداره امور مناطق آزاد، تهران، انتشارات دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی،1398.
خلیلی، حلیمه، منطقه آزاد تجاری و امتیازات حقوقی موجود با گذری بر منطقه آزاد تجاری چابهار، اولین همایش بینالمللی افقهای توسعه در علوم انسانی، 1395.
خلیلی، حلیمه؛ سلطانی، رضا؛ جلالی، محمود، تبیین مقررات سرمایهگذاری در مناطق آزاد تجاری ایران و انطباق آن با اصول حاکم بر سازمان تجارت جهانی، تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، زمستان 1398 - شماره 42، صص 79 -100.
رهبر، فرهاد؛ موانع سرمایهگذاری و تأثیر آن بر رشد اقتصاد ایران، مجله تحقیقات اقتصادی شماره 81، 1386.
شمآبادی، حسن. 1373، حقوق مرتبط با مناطق آزاد تجاری صنعتی پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.
صادقی، محمد، تحلیل حقوقی ـ اقتصادی موانع سرمایهگذاری خارجی در مناطق آزاد ایران، فصلنامه تحقیقات حقوق تطبیقی ایران و بینالملل، دوره 13، شماره 47، 239-264، 1399.
عوامل مؤثر بر عملکرد مناطق آزاد تجاری صنعتی ایران/ دکتر فرجالله رهنورد، فرایند مدیریت و توسعه/ شماره 74 / پاییز و زمستان 138.
کاویانی، کورش، اصل 139 قانون اساسی و شرط داوری در قراردادهای مصوب مجلس، مجله پژوهش حقوق و سیاست 5 (1380).
کاویانی، کورش، حقوق شرکتهای تجاری، چاپ اول، تهران، نشر میزان.
لعیا جنیدی، قانون حاکم بر داوریهای تجاری بینالمللی تهران: نشر دادگستر، 1376، چاپ اول، 96
محمدی الموتی مسعود، مطالعهای درباره مناطق آزاد و اثرات اقتصادی و بازرگانی آن، تهران، انتشارات وزارت امور خارجه، چ اول، 1374
محمود عرفانی، وضعیت حقوقی تاجر خارجی در بازرگانی، مطالعه تطبیقی در بلژیک، کانادا، ایتالیا، فرانسه، برزیل، لوکزامبورگ و ایران، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی 62،1382.
مقدسی، علیرضا، مناطق آزاد-اصول و مفاهیم و کارکردها، راهکار مدیریت، 1389.
هداوند، مهدی و فضلی، عزیز اله، ماهیت حقوقی نظارت بر سازمان مناطق آزاد تجاری صنعتی ایران، نشریه حقوق اداری، دوره 5، شماره 13، 1396.
هزاوهای، سید محمدمهدی. (1378) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چاپ پاسدار اسلام.
Kuznetsov, A. (1993) Promotion of Foreign Investment in Russia, Russian and East European Finance and Trade
Grubel, H. (1984) Free Economic Zones: Good or Bad Aussenwirschaft, 39, Jahrgang
