1
انشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران
2
دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران
چکیده
قتل عمد از جمله جرائم کلان و مهم تلقی میگردند که هر یک از دو نظام فوق با اتخاذ قوانین و مقررات متفاوتی سعی بر آن داشتهاند از ارتکاب این جرم جلوگیری نمایند که متأسفانه علی رغم تلاشهای صورت گرفته هنوز هم مردم شاهد وقوع آن میباشند. در حقوق اسکاتلند، قانونگذار، عملی را که بطور ارادی منجر به مرگ دیگری میشود، جرم قتل بشمار آورده است. قتل عمدی علاوه بر اینکه یک جرم عمومی است، جرم فردی و شخصی به حساب میآید. قتل عمد مانند سایر جرایم دارای ارکان و عناصری است که از مجموع آنها این پدیده مجرمانه به وجود میآید. در حقوق جزا، تحقق جرم قتل عمدی، همانند سایر جرایم منوط به جمیع سه عنصر قانونی، مادی و معنوی می باشد. عنصر روانی قتل عمد به فعل و انفعالات ذهنی و تفکرات مجرمانه مجرم گفته می شود و از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا کیفیت تحقق این عنصر در نوع قتل و میزان مجازات مجرم تاثیر آشکاری گذاشته و میتواند عنوان مجرمانه قتل عمدی را به غیر عمدی و خطای محض تبدیل کند. مجازات قتل عمد و غیر عمد و شرایط تشدید مجازات بین حقوق دو کشور، تفاوت وجود دارد. بر اساس واکنش نظام کیفری ایران قانونگذار بدون توجه به سنگینی مجازات قتل عمد اقدام به وضع مقرراتی کرده است که در صورت تحقق شرایط آن، مرتکب محکوم به تحمل قصاص خواهد بود و از پیامد این برخورد به دلیل شرعی بودن این مقررات سخنی نرانده است، لیکن در مقررات کیفری اسکاتلند مجازات قتل عمد که همان اعدام بود حذف گردیده بلکه تلاش ها، همه معطوف به کاستن مصادیق قتل عمد بوده و و حکم قتل عمد، حبس ابد میباشد.
